24 listopada, podczas Ogólnopolskiej Konferencji Kultury w Poznaniu, mieliśmy okazję bliżej i aktywniej przyjrzeć się m. in. mapie zagadnień dotyczących roli samorządów w upowszechnianiu i organizowaniu kultury. Wśród panelistów znaleźli się: dr Przemysław Kieliszewski (Teatr Muzyczny w Poznaniu), Włodzimierz Mazurkiewicz (Departament Kultury Urzędu Marszałkowskiego w Poznaniu), Andrzej Porawski (Związek Miast Polskich), Jacek Rogala (Filharmonia Świętokrzyska, Zrzeszenie Filharmonii Polskich), Paweł Szkotak (Stowarzyszenie Dyrektorów Teatrów).
Poznań. Samorząd jako organizator życia kulturalnego
Dr Przemysław Kieliszewski, będący jednocześnie moderatorem spotkania nakreślił następujące punkty do dyskusji: nowa ustawa o sztukach wykonawczych / Instytucjach Artystycznych; kontraktowanie sezonowe artystów – brak przepisów lex specialis wobec restrykcyjnego prawa pracy; status artystycznego wykonania i jego twórczego charakteru; Interpretacje ZUS, Izb Skarbowych; Niekorzystne wyroki sądów / nieznajomość prawa autorskiego przez sędziów; pytanie o to, kto ma zarządzać instytucjami kultury; powołanie na stanowiska dyrektorów instytucji kultury; presja płacowa w instytucjach kultury; możliwe sposoby zwiększenia finansów przeznaczonych na kulturę; ustawa o statusie artysty; problemy pracowników instytucji artystycznych i kwestie świadczeń emerytalnych. Kieliszewski zwrócił także uwagę na pola licznych obecnych konfliktów: niezależność instytucji kultury (dyrektora) od organizatora (wobec instytucji) wyrażanej w ogłoszeniach konkursowych i kontraktach dyrektorskich; Konflikt kompetencyjny MKiDN / Samorządy – np. powoływanie dyrektorów; stabilność kontraktów dyrektora; rola związków zawodowych.
Wartym uwagi okazał się być nakreślony przez Kieliszewskiego program pilotażowy „Artysta senior poza afiszem” który jest odpowiedzią na obecny problem emerytalny niektórych grup twórców we wcześniejszym wieku 35+. Obecnie są nawiązywane bezpośrednie kontakty z dyrektorami jednostek, jakie pozaartystyczne zawody będą do wykorzystania w nadchodzących latach w ramach rekwalifikacji artystów. Wyniki badań będą ogłoszone na przełomie 2019 i 2020 roku.
Andrzej Porawski ze Związku Miast Polskich nie dostrzega problemów w relacjach i wsparciu samorządów przez resort MKiDN, a jedynie zwraca uwagę na problemy z praktykowaniem ustaw. Tym samym, lokalna polityka ma ograniczone pole manewru. Problem również pojawia się przy lukach w danych statystycznych dotyczących instytucji kultury, które nie są wystarczające do przygotowania raportu o stanie kultury. Pod znakiem zapytania stawiamy stwierdzenie Porawskiego, że prawo pracy, przepisy podatkowe, prawo autorskie, ubezpieczenia powinny być ustanawiane poza samorządem i Ministerstwem.
Głos zabrał także Paweł Szkotak ze Stowarzyszenia Dyrektorów Teatrów, który poddał wątpliwości skuteczność powoływania dyrektora drogą konkursową, która jest zbyt późno ogłaszana. Dodatkowo, pojawiła się tu kwestia kompletowania dokumentów rekrutacyjnych, które zdaniem Pawła Szkotaka powinny być także przygotowywane i weryfikowane przez organizatorów w celu lepszej transparentności. Następny punkt to skład komisji powołującej dyrektorów, która powinna składać się z przedstawicieli różnych stowarzyszeń. Wiele kontrowersji i pytań pozostawiła propozycja przedłużenia kadencji dyrektora nawet do 7 lat w przypadku większej rozbudowy instytucji artystycznej.
Ogólnopolska Konferencja Kultury – na przełomie listopada i grudnia br. odbyła się w sześciu miastach druga tura Ogólnopolskiej Konferencji Kultury zorganizowanej przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego i koordynowanej przez Narodowy Instytut Fryderyka Chopina. Związek Zawodowy Aktorów Polskich aktywnie uczestniczył w trzech konferencjach w: Poznaniu, Bydgoszczy i Olsztynie.
