Tworzy się organizację zawodową pod nazwą: Związek Zawodowy Aktorów Polskich, zwany dalej Związkiem. Związek rozwijać będzie w kraju i na forum międzynarodowym działalność zakresie reprezentowania i obrony praw aktorów, ich interesów zawodowych i socjalnych raz realizacji ich potrzeb materialnych, społecznych i kulturalnych. Związek będzie dążył do charakteru cechowego, w celu ochrony interesów aktorów zawodowych.
Osobowość prawną ma Związek jako całość.
Związek jest niezależny od pracodawców, organów administracji państwowej, samorządu terytorialnego oraz organizacji politycznych i społecznych.
§ 6
Celem Związku jest zbudowanie jedności środowiska aktorskiego, ochrona jego praw, godności i interesów materialnych oraz moralnych. Zarówno zbiorowych, jak i indywidualnych, w tym w szczególności:
- ochrona interesów materialnych, socjalnych i kulturalnych członków, oraz ich rodzin,
- zabezpieczenie praw członków, w tym zwłaszcza praw pracowniczych w zakresie wykonywanej pracy zawodowej, wynagrodzenia, warunków socjalno-bytowych oraz bezpieczeństwa i higieny pracy,
- wiedzy.zapewnienie członkom warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i pogłębiania
§ 7
Związek realizuje swoje cele przez:
- 1. reprezentowanie swoich członków wobec pracodawców i innych podmiotów, na rzecz których członkowie wykonują pracę twórczą, władz, organów administracji państwowej i samorządu terytorialnego oraz organizacji i instytucji społecznych,
- prowadzenie na zasadach ustalonych odrębnymi przepisami, rokowań zbiorowych oraz zawieranie układów zbiorowych pracy, a także innych porozumień przewidzianych przepisami prawa pracy
- udzielanie pomocy prawnej i podejmowanie interwencji w przypadkach konfliktów między członkami a pracodawcami bądź innymi podmiotami, na rzecz których członkowie wykonują pracę twórczą,
- organizowanie i kierowanie akcjami protestacyjnymi w przypadku istotnego naruszenia interesów pracowniczych, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach proklamowanie strajku,
- inicjowanie samopomocy członków Związku,
- popieranie inicjatyw w zakresie rozwoju kultury i kształtowania działalności artystycznej teatrów i innych placówek kulturalnych,
- współdziałanie z władzami, organami administracji państwowej, samorządem terytorialnym i organizacjami społecznymi w zakresie wynikającym z przepisów prawa, w tym w szczególności w zakresie opiniowania, powoływania i odwoływania dyrektorów i ich zastępców oraz branie udziału w komisjach konkursowych wyłaniających kandydatów na stanowisko dyrektora, zgodnie z postanowieniami ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.
- sprawowanie kontroli nad przestrzeganiem prawa pracy oraz uczestniczenie, na zasadach określonych odrębnymi przepisami, w nadzorze nad przestrzeganiem przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy
- współdziałanie ze służbą zdrowia w celu ochrony zdrowia członków i ich rodzin,
- rozwijanie działalności wydawniczej i prasowej,
- opiniowanie projektów aktów prawnych dotyczących spraw pracowniczych, działalności artystycznej, kultury, ustawodawstwa socjalnego oraz innych spraw istotnych dla aktorów,
- udzielanie pomocy materialnej członkom Związku,
- prowadzenie działalności gospodarczej dla uzyskania środków przeznaczonych na realizację zadań statutowych.
§ 8
- Członkowie Związku mogą tworzyć organizacje zakładowe, zrzeszające aktorów zatrudnionych w danym zakładzie pracy oraz emerytów i rencistów.
Powołanie organizacji zakładowej zgłasza się Prezydium Zarządu Głównego Związku - Związek może zawierać porozumienia o współdziałaniu ze związkami zawodowymi grupującymi pracowników innych zawodów, jeśli statuty i działalność tych związków odpowiadają podstawowym zasadom określonym w niniejszym statucie.
§ 9
- Władze związkowe pochodzą z wyboru.
- Wybory władz odbywają się na następujących zasadach:
- kandydatem może być wyłącznie osoba uprawniona do głosowaniu na zebraniu dokonującym wyboru,
- wybory dokonywane są spośród nieograniczonej liczby kandydatów,
- głosowanie przeprowadza się na poszczególnych kandydatów.
- głosowanie jest tajne.
- odwołanie członka władz Związku odbywa się na takich samych zasadach, jak wybór,
- Przewodniczącego Zarządu Głównego, Przewodniczących Zarządów Regionu, oraz Przewodniczących Komisji Zakładowych wybiera bezpośrednio walne zebranie organizacji danego szczebla.
2a. W przypadku niemożności pełnienia obowiązków przez Przewodniczącego Związku, Zarząd Główny Związku powołuje ze swojego grona inną osobę do pełnienia funkcji Przewodniczącego, do czasu najbliższego Walnego Zebrania Delegatów.- Tę samą funkcję we władzach Związku można pełnić tylko przez dwie kolejne kadencje.
- Funkcji związkowych nie może pełnić osoba zajmująca kierownicze stanowisko w zakładzie pracy (dyrektorzy, zastępcy dyrektorów)
Rozdział III
CZŁONKOWIE, ICH PRAWA I OBOWIĄZKI
§ 10
Członek Związku ma prawo:
- uczestniczyć w ogólnych zebraniach Związku,
- wybierać i odwoływać członków wszystkich władz Związku oraz być wybieranym do tych władz.
- korzystać z pomocy Związku w ochronie praw wynikających ze stosunku pracy lub innej podstawy wykonywania pracy w razie ich naruszenia przez zakład pracy lub inny podmiot, na rzecz którego praca jest świadczona, administrację państwową bądź samorząd terytorialny,
- otrzymywać zasiłki z tytułu urodzenia dziecka i zgonu członków rodziny, w przypadku zgonu członka Związku zasiłek otrzymuje rodzina,
- otrzymywać od Związku pomoc finansową, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, przy czym zakres i formy pomocy określa prezydium zarządu właściwego szczebla Związku lub komisja zakładowa
- korzystać z pomocy socjalnej Związku,
- występować z wnioskami i postulatami do władz związkowych wszystkich szczebli,
- brać udział w zebraniach, na których władze związkowe podejmują uchwały dotyczące jego osoby.
§ 11
Podstawowym obowiązkiem członka Związku jest solidarne uczestnictwo w akcjach podejmowanych przez Związek, a ponadto:
- przestrzeganie postanowień statutu i uchwał władz Związku oraz regularne płacenie składek członkowskich,
- branie udziału w życiu związkowym,
- współdziałanie w kształtowaniu właściwych stosunków współżycia między członkami Związku, w tym w szczególności z uwzględnieniem zasad etyki zawodowej.
§ 12
Członek Związku nie może należeć do innego związku zawodowego.
§ 13
Członkostwo Związku nabywa się z chwilą przyjęcia deklaracji członkowskiej uchwałą Prezydium Zarządu Głównego.
Od uchwały odmawiającej przyjęcia do Związku służy zainteresowanemu prawo odwołania się do Walnego Zebrania Delegatów.
§ 14
- Członkostwo Związku ustaje na skutek:
- wystąpienia ze Związku,
- wykluczenia,
- zgonu
- Członka, który uporczywie nie wykonuje obowiązków członkowskich, w tym w szczególności nie płaci składek przez okres co najmniej 6-ciu miesięcy, Zarząd Główny Związku może ukarać udzieleniem nagany, zawieszeniem w prawach członka na okres do sześciu miesięcy, a w szczególnych przypadkach pozbawieniem członkostwa.
Zainteresowanemu służy odwołanie do Walnego Zebrania Delegatów.
Rozdział IV
WŁADZE ZWIĄZKU
§ 15
Władzami krajowymi Związku są:
- Walne Zebranie Delegatów,
- Zarząd Główny,
- Prezydium Zarządu Głównego,
- Krajowa Komisja Rewizyjna.
§ 16
- Do kompetencji Walnego Zebrania Delegatów należy:
- uchwalanie programu działalności Związku,
- wybór przewodniczącego i nie mniej niż 9 członków Zarządu Głównego oraz 4 członków Krajowej Komisji Rewizyjnej,
- rozpatrywanie sprawozdań Zarządu Głównego i Krajowej Komisji Rewizyjnej oraz udzielanie Zarządowi Głównemu absolutorium,
- ustalanie wysokości składek członkowskich.
- W Walnym Zebraniu Delegatów biorą udział delegaci wybrani na zebraniach wyborczych według zasad ustalonych przez Zarząd Główny Związku.
- Walne Zebrania Delegatów są zwyczajne i nadzwyczajne.
- Zwyczajne Walne Zebranie Delegatów zwoływane jest przez Zarząd Główny co cztery lata
- Nadzwyczajne Walne Zebranie Delegatów zwoływane jest przez Zarząd Główny:
- z własnej inicjatywy,
- na wniosek Krajowej Komisji Rewizyjnej,
- na wniosek co najmniej ¼ członków Związku.
- Wniosek o zwołanie nadzwyczajnego walnego zebrania delegatów winien być złożony Zarządowi Głównemu na piśmie i zawierać proponowany porządek obrad.
- Zarząd Główny zobowiązany jest zwołać niezwłocznie nadzwyczajne Walne Zebranie Delegatów, wyznaczając jego termin nie później niż 30 dni od daty otrzymania wniosku.
- Do ważności uchwał Walnego Zebrania Delegatów niezbędna jest obecność co najmniej połowy delegatów.
- Walne Zebranie podejmuje uchwały zwykłą większością głosów obecnych delegatów. Przy uchwałach o zmianie statutu i o likwidacji Związku obowiązuje bezwzględna większość głosów uprawnionych do udziału w Walnym Zebraniu Delegatów przy obecności co najmniej 2/3 ogólnej liczby delegatów.
- Uchwały zapadają w głosowaniu jawnym. Przy wyborach i na żądanie co najmniej 1/10 obecnych delegatów, przewodniczący Walnego Zebrania zarządza tajne głosowanie.
§ 17
Do zakresu działania Zarządu Głównego należy:
- wybór członków Prezydium Zarządu Głównego z wyjątkiem przewodniczącego,
- reprezentowanie Związku wobec władz i organów administracji państwowej oraz samorządu terytorialnego, a także wobec innych organizacji i instytucji,
- uchwalanie budżetu,
- prowadzenie na zasadach ustalonych odrębnymi przepisami, rokowań zbiorowych oraz zawieranie układów zbiorowych pracy, a także innych porozumień przewidzianych przepisami prawa pracy
- okresowa ocena pracy Prezydium Zarządu Głównego,
- podejmowanie na wniosek Prezydium decyzji w sprawie akcji protestacyjnych,
- ustalanie zasad udzielania świadczeń socjalnych (zasiłków statutowych, zapomóg),
- interpretacja postanowień statutu.
- podejmowanie uchwał o tworzeniu i likwidacji regionów.
§ 18
Do kompetencji Prezydium Zarządu Głównego należy:
- kierowanie bieżącą działalnością Związku zgodnie z uchwałami Walnego Zebrania Delegatów i wytycznymi Zarządu Głównego,
- podejmowanie na wniosek organizacji zakładowych decyzji w sprawie akcji protestacyjnych oraz występowanie z wnioskiem do Zarządu Głównego o podjęcie akcji protestacyjnych w innych wypadkach.
§ 19
- Krajowa Komisja Rewizyjna nadzoruje i kontroluje działalność finansową Zarządu Głównego i jego Prezydium oraz kontroluje zgodność ich działalności ze statutem i uchwałami Walnego Zebrania Delegatów.
- Członek Krajowej Komisji Rewizyjnej nie może pełnić innych funkcji związkowych.
§ 20
- Regiony powstają w oparciu o stosowną uchwałę Zarządu Głównego.
- Władzami regionalnymi Związku są:
- Walne Zebranie Delegatów Regionu
- Zarząd Regionu
- Prezydium Zarządu Regionu
- Regionalna Komisja Rewizyjna.
§ 21
Do kompetencji Walnego Zebrania Delegatów Regionu należy:
- uchwalenie programu działalności organizacji regionalnej Związku;
- wybór Przewodniczącego i ustalonej przez Walne Zebranie Delegatów Regionu liczby członków Zarządu Regionu, oraz członków Regionalnej Komisji Rewizyjnej;
- wybór delegatów na Walne Zebranie Delegatów Związku;
- rozpatrywanie sprawozdań Zarządu Regionu i Regionalnej Komisji Rewizyjnej oraz udzielanie Zarządowi Regionu absolutorium;
- w Walnym Zebraniu Delegatów Regionu biorą udział delegaci wybrani według zasad ustalonych przez Zarząd Regionu
- Walne Zebrania Delegatów regionu są zwyczajne i nadzwyczajne;
- Zwyczajne Walne Zebranie Delegatów Regionu zwoływane jest przez Zarząd Regionu co cztery lata
- Nadzwyczajne Walne Zebranie Delegatów Regionu zwoływane jest przez Zarząd Regionu:
- z własnej inicjatywy;
- na wniosek Regionalnej Komisji Rewizyjnej;
- na wniosek co najmniej ¼ członków organizacji regionalnej Związku;
- wniosek o zwołanie Nadzwyczajnego Walnego Zebrania Delegatów Regionu winien być złożony zarządowi regionu na piśmie i zawierać proponowany porządek obrad;
- Zarząd zwołuje Nadzwyczajne Zebranie Delegatów Regionu, wyznaczając jego termin nie później niż 30 dni od daty otrzymania wniosku;
- do ważności uchwał niezbędna jest obecność co najmniej połowy delegatów;
- Walne Zebranie podejmuje uchwały zwykłą większością głosów obecnych delegatów;
- uchwały zapadają w głosowaniu jawnym. Przy wyborach i na żądanie co najmniej 1/3 obecnych delegatów przewodniczący walnego zebrania zarządza tajne głosowanie.
§ 22
Zarząd Regionu jest władzą nadrzędną względem Komisji Zakładowych. Do zakresu działania Zarządu Regionu należy:
- wybór członków Prezydium Zarządu Regionu z wyjątkiem Przewodniczącego;
- reprezentowanie organizacji regionalnej Związku wobec pracodawców, władz i organów administracji państwowej oraz samorządu terytorialnego, a także innych organizacji i instytucji właściwego regionu;
- prowadzenie na zasadach ustalonych odrębnymi przepisami, rokowań zbiorowych oraz zawieranie układów zbiorowych pracy, a także innych porozumień przewidzianych przepisami prawa pracy
- okresowa ocena pracy Prezydium Zarządu Regionu;
- podejmowanie na wniosek Prezydium decyzji w sprawie akcji protestacyjnych;
- współdziałanie z władzami, organami administracji państwowej, samorządem terytorialnym i organizacjami społecznymi w zakresie wynikającym z przepisów prawa, w tym w szczególności w zakresie opiniowania, powoływania i odwoływania dyrektorów i ich zastępców oraz branie udziału w komisjach konkursowych wyłaniających kandydatów na stanowisko dyrektora, zgodnie z postanowieniami ustawy z dnia 25 października 1991r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.
§ 23
Do kompetencji Prezydium Zarządu Regionu należy:
- kierowanie bieżącą działalnością organizacji regionalnej Związku, zgodnie z uchwałami Walnego Zebrania Delegatów regionalnych Związku i wytycznymi Zarządu Regionu;
- podejmowanie na wniosek organizacji zakładowych decyzji w sprawie akcji protestacyjnych, oraz występowanie z wnioskiem do zarządu regionu o podjęcie akcji protestacyjnych w innych wypadkach.
§ 24
- Komisja Rewizyjna Regionu nadzoruje i kontroluje działalność Zarządu Regionu i jego prezydium, oraz kontroluje zgodność ich działalności ze statutem i uchwałami Walnego Zebrania Delegatów Regionu;
- Regionalna Komisja Rewizyjna kontroluje również zgodność działań Zarządu Regionu i jego Prezydium z uchwałami zarządu Związku i Walnego Zebrania Delegatów Związku;
- Członek Komisji Rewizyjnej Regionu nie może pełnić innych funkcji związkowych.
§ 25
- Przewodniczący i Zastępcy przewodniczącego Zarządów Regionu, wraz z Prezydium Zarządu Głównego tworzą Radę Krajową Związku.
- Rada Krajowa Związku jest strukturą o charakterze doradczym, która za pośrednictwem Prezydium Zarządu Głównego może:
- wnosić projekty uchwał
- zgłaszać uwagi krytyczne, dotyczące bieżącej działalności Zarządu Głównego
§ 26
- Władzami organizacji zakładowej są:
- Zakładowe Zebranie Członków,
- Komisja Zakładowa i jej Prezydium,
- Zakładowa Komisja Rewizyjna.
- Do kompetencji i funkcjonowania władz zakładowych stosuje się odpowiednio postanowienia statutu dotyczące władz Związku, z tym że
- Zakładowe Zebrania Członków ustalają wewnętrzną strukturę organizacji zakładowej,
- do kompetencji Komisji należy również:
- uzgadnianie z pracodawcą regulaminu wynagradzania i regulaminu pracy
- zajmowanie stanowiska w indywidualnych sprawach pracowniczych oraz w sprawach dotyczących zbiorowych interesów i praw pracowników,
- ustalanie zasad wykorzystania zakładowego funduszu socjalnego.
- prowadzenie na zasadach ustalonych odrębnymi przepisami, rokowań zbiorowych oraz zawieranie układów zbiorowych pracy, a także innych porozumień przewidzianych przepisami prawa pracy
- współdziałanie z władzami, organami administracji państwowej, samorządem terytorialnym i organizacjami społecznymi w zakresie wynikającym z przepisów prawa, w tym w szczególności w zakresie opiniowania, powoływania i odwoływania dyrektorów i ich zastępców oraz branie udziału w komisjach konkursowych wyłaniających kandydatów na stanowisko dyrektora, zgodnie z postanowieniami ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.
- Liczbę członków władz, o których mowa w ust. l ustalają Zakładowe Zebrania Członków.
§ 27
- Kadencja wszystkich władz Związku trwa 4 lata.
Rozdział V
FUNDUSZE I MAJĄTEK ZWIĄZKU
§ 28
- Majątek Związku stanowią nieruchomości, ruchomości, prawa, gotówka i papiery wartościowe.
- Fundusze Związku tworzone są z:
- składek członkowskich,
- darowizn, zapisów i dotacji,
- dochodów z majątku Związku oraz prowadzonej działalności gospodarczej,
§ 29
Fundusze przeznaczone są na finansowanie działalności organizacyjnej, socjalnej i kulturalnooświatowej Związku oraz jego działalności statutowej.
§ 30
- Do reprezentowania Związku upoważniony jest Przewodniczący lub dwaj członkowie Zarządu Głównego w zakresie upoważnienia udzielonego przez Zarząd Główny.
- Zobowiązania majątkowe może podejmować Przewodniczący Związku łącznie z jednym z członków Zarządu Głównego lub dwaj członkowie Zarządu Głównego łącznie, w zakresie upoważnienia udzielonego przez Zarząd Główny.
Rozdział VI
PRZEPISY KOŃCOWE
§ 31
W uchwale o likwidacji Związku Walne Zebranie Delegatów określi sposób likwidacji, oraz zdecyduje o przeznaczeniu majątku Związku.