Tantiemy w ZASP

Często pytacie nas: co z tantiemami z ZASP?

Przygotowaliśmy dla Was garść informacji. Poniżej znajdziecie informacje na temat tantiem ze streamingu oraz instrukcję jak otrzymać swoje pierwsze tantiemy. Pamiętajcie też, że ZASP to oddzielna organizacja ze statusem OZZ – Organizacji Zbiorowego Zarządzania (nie jest związkiem zawodowym a stowarzyszeniem).

Co z tantiemami z internetu?

Od 20 września 2024 r. obowiązuje nowelizacja ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, która wdraża unijną dyrektywę DSM (2019/790). Artyści wykonawcy, w tym aktorzy i aktorki zyskali prawo do stosownego wynagrodzenia za udostępnianie filmów i seriali w internecie, tj. w serwisach wideo na żądanie (VOD), takich jak Netflix, HBO Max, Disney+, Prime Video, Player, Polsat Box Go czy Canal+ online (art. 70 ust. 2¹ pkt 5 ustawy).

Najważniejsze zasady

To prawo jest niezbywalne. Nie można się go skutecznie zrzec ani przenieść na producenta w umowie o udział w filmie czy serialu. Nawet jeśli w Twojej umowie znalazł się taki zapis, nie pozbawia Cię on prawa do tych tantiem.

Platforma nie płaci aktorom bezpośrednio. Wynagrodzenie jest wypłacane wyłącznie za pośrednictwem organizacji zbiorowego zarządzania, w przypadku aktorów i aktorek jest nią ZASP.

Ustawa nie określa stawek. Wysokość wynagrodzenia i zasady rozliczeń muszą zostać ustalone w umowach zawieranych przez ZASP z poszczególnymi platformami. Platformy muszą też przekazywać dane o tym, jakie filmy i seriale udostępniają i jak są one oglądane – bez nich nie da się naliczyć tantiem dla konkretnych osób.

Jaki jest stan na dziś? [06.10.2026]

Wejście przepisów w życie nie oznacza automatycznej wypłaty pieniędzy. Najpierw konieczne jest zawarcie umów z platformami, a następnie pobranie, naliczenie i podział wynagrodzeń.

Wedle wiedzy ZZAP: ZASP prowadzi obecnie rozmowy i negocjacje z Netflixem oraz innymi platformami w sprawie umów obejmujących tantiemy aktorskie z internetu. Ich przebieg i warunki nie są publicznie ogłaszane.

W lipcu 2026 r. Netflix podpisał porozumienie z SFP-ZAPA, obejmujące okres od września 2024 r. do końca 2026 r. Ta umowa dotyczy jednak twórców reprezentowanych przez SFP-ZAPA (m.in. reżyserów, scenarzystów, operatorów), a nie aktorów – tantiemy aktorskie są pobierane i rozliczane przez ZASP. Porozumienie to pokazuje natomiast, że umowy z globalnymi platformami są możliwe i mogą obejmować również okres wstecz: od wejścia przepisów w życie. Czy i w jakim zakresie tak będzie w przypadku umów ZASP, zależy od wyniku ich negocjacji.

Osobną kwestią są nagrania audio. Od 20 lutego 2025 r. artyści wykonawcy utworów literackich i słowno-muzycznych mają prawo do wynagrodzenia za udostępnianie nagrań ich wykonań w internecie (art. 86¹ ustawy) – może to dotyczyć np. audiobooków czy słuchowisk. Również w tym zakresie warto dopytywać w ZASP.

Tantiemy w ZASP – jak sprawdzić, czy należą Ci się pieniądze?

Wielu aktorów i aktorek pyta nas, czy w ZASP mogą czekać na nich tantiemy za filmy, seriale, czy inne artystyczne wykonania. Tak, nawet jeśli nigdy wcześniej nie otrzymywaliście tantiem z ZASP, warto to sprawdzić.

ZASP informuje, że pobiera tantiemy również za artystów, którzy nie podpisali jeszcze umowy o zbiorowe zarządzanie, jeśli wynagrodzenie za ich artystyczne wykonania zostało pobrane.

Jak sprawdzić swoje tantiemy? 4 kroki

1. Sprawdź, czy ZASP ma dla Ciebie pieniądze

ZASP prowadzi wyszukiwarkę „Poszukujemy uprawnionych”. Można tam sprawdzić, czy znajdujesz się wśród osób, dla których ZASP posiada nierozliczone lub nieodebrane wynagrodzenia.

Jeżeli znajdziesz tam swoje dane, skontaktuj się z ZASP.

2. Jeśli nie jesteś jeszcze związany/a z ZASP umową – podpisz umowę o zbiorowe zarządzanie

Według informacji ZASP, aby otrzymywać tantiemy w ramach indywidualnego zarządu ZASP, należy zawrzeć z ZASP umowę o zbiorowe zarządzanie prawami do artystycznych wykonań aktorskich.

Co ważne: brak wcześniejszej umowy nie oznacza automatycznie, że tantiem nie ma. ZASP wskazuje, że może pobierać wynagrodzenia również za osoby, które jeszcze takiej umowy nie podpisały.

3. Zadbaj o aktualne dane

ZASP potrzebuje m.in. aktualnych danych kontaktowych i danych potrzebnych do wypłaty pieniędzy.

Jeżeli zmieniłeś/aś adres, e-mail albo numer rachunku bankowego, warto upewnić się, że ZASP ma aktualne informacje.

4. Po zawarciu umowy korzystaj z Portalu Obsługi Artysty (POA)

Po zawarciu umowy z ZASP można korzystać z Portalu Obsługi Artysty.

Portal umożliwia m.in. sprawdzenie:

  • naliczonych tantiem,
  • ich aktualnego statusu,
  • historii wypłat,
  • repertuaru i informacji o emisjach, w których występował/a artysta/ka.

Po jakim czasie ZASP wypłaca tantiemy?

Tu warto wyjaśnić jedną rzecz, ponieważ często pojawia się informacja o „3 latach”.

Zasadniczy termin: do 9 miesięcy

Zgodnie z aktualnym Regulaminem repartycji ZASP, podział i wypłata przychodów z praw odbywają się co najmniej raz w roku i nie później niż w terminie 9 miesięcy od zakończenia roku, w którym ZASP pobrał dane wynagrodzenie.

Przykładowo:

ZASP pobiera tantiemy w 2025 r. → zasadniczy termin ich podziału i wypłaty przypada najpóźniej w 2026 r., w terminie 9 miesięcy od zakończenia 2025 r.

Nie zawsze jednak oznacza to, że aktor/ka otrzyma pieniądze dokładnie w tym terminie.

Termin może zostać zawieszony, jeżeli z przyczyn obiektywnych ZASP nie może dokonać podziału lub wypłaty, np. brakuje informacji koniecznych do identyfikacji wykonania lub uprawnionego.

A co oznaczają 3 lata?

To nie jest po prostu termin, po którym aktor/ka traci prawo do pieniędzy.

Aktualny Regulamin repartycji ZASP przewiduje, że przychody z praw, które mimo podjęcia działań nie zostały wypłacone w ciągu 3 lat od końca roku, w którym zostały pobrane, są przeznaczane przez ZASP na działalność socjalną, kulturalną i edukacyjną.

Jednocześnie w aktualnej umowie ZASP o zbiorowe zarządzanie znajduje się zapis, zgodnie z którym uprawniony zachowuje roszczenie wobec ZASP o wypłatę należnej mu kwoty, a wypłata następuje z przychodów pobranych w kolejnych latach. Roszczenie to przedawnia się na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym.

Dlatego nie należy rozumieć tego tak, że „po 3 latach tantiemy przepadają”.

Co możesz zrobić już teraz?

Najważniejsze, aby ZASP mógł Cię zidentyfikować i wypłacić pieniądze, gdy tylko wpłyną. Dlatego warto już teraz zawrzeć umowę o zbiorowe zarządzanie (jeśli jeszcze jej nie masz), zaktualizować dane kontaktowe i numer rachunku oraz sprawdzić w Portalu Obsługi Artysty, czy Twój repertuar: w tym filmy i seriale dostępne na platformach jest kompletny.

Do wyjaśnień aktualnego postępu prac zachęcamy do kontaktu bezpośredniego z biurem ZASP:

Dział ds. Uprawnionych – uprawnieni@zasp.pl, Sekretariat Biura ZASP – zasp@zasp.pl,

tel. +48 22 696 79 00.

Jeżeli jesteś aktorem/aktorką i nigdy nie sprawdzałeś/aś swoich tantiem w ZASP:

1. Sprawdź wyszukiwarkę ZASP „Poszukujemy uprawnionych”.

2. Jeśli znajdują się tam Twoje dane – skontaktuj się z ZASP.

3. Jeśli nie masz jeszcze umowy o zbiorowe zarządzanie z ZASP – sprawdź możliwość jej zawarcia.

4. Uzupełnij aktualne dane kontaktowe i rachunek bankowy.

5. Po zawarciu umowy korzystaj z Portalu Obsługi Artysty i sprawdzaj historię naliczeń.

ZASP podaje, że w razie pytań dotyczących tantiem można kontaktować się z Działem ds. Uprawnionych:
uprawnieni@zasp.pl.

Ważne: ZZAP nie jest organizacją zbiorowego zarządzania i nie wypłaca tych tantiem. W zakresie objętym działalnością ZASP to ZASP pełni funkcję OZZ dla artystycznych wykonań aktorskich.

PORADNIK DOSTĘPNY RÓWNIEŻ W PDF – DOSTĘPNY W APLIKACJI W ZAKŁADCE DOKUMENTY.

Tantiemy zagraniczne

Kwestia przyznawania tantiem nie jest jednolita i zależy od wielu czynników, a w szczególności od krajowych systemów praw autorskich i pokrewnych. Za pracę wykonaną za granicą, artyści otrzymują wynagrodzenia zgodne z lokalnym systemem praw autorskich i rozliczane przez lokalne organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi. Jeśli chodzi o film i telewizję, mogą powstać płatności z tytułu praw własności intelektualnej należne podmiotom niebędącym podmiotami krajowymi, wynikające z nadawania, udostępniania, licencjonowania lub kopiowania zagranicznych utworów audiowizualnych w danym kraju. Redystrybucja tych pieniędzy, na przykład na rzecz polskich aktorów, w celu wykorzystania ich pracy w innych krajach, miałaby miejsce dzięki dwustronnym (zwykle wzajemnym) porozumieniom między organizacjami zbiorowego zarządzania, które zbierają płatności za prawa własności intelektualnej w swoich krajach i w polskiej organizacji zbiorowego zarządzania. Międzynarodowa sieć SCAPR (Societies’ Council for the Collective Management of Performers’ Rights – Rada Zbiorowego Zarządzania Prawami Wykonawców) ułatwia takie umowy i współpracę.

Poniżej zaprezentowane zostaną regulacje obowiązujące w wybranych krajach.

I. NIEMCY

Tantiemy związane z prawami autorskimi aktorów w przypadku wykorzystania ich występów w mediach w Niemczech kształtują się w dwojaki sposób. Pierwszy z nich to wyłączne prawo, które podlega porozumieniu między artystą a firmą teatralną lub osobą trzecią, która zamierza wykorzystać wszelkie nagrania występów. Nikt nie jest do niego uprawniony, chyba że ma pozwolenie artysty, a artysta może uzależnić to zezwolenie od zapłaty tantiem lub – znacznie częściej – od opłaty wykupu. W umowie zbiorowej dla teatrów publicznych istnieją pewne przepisy w tym zakresie, w szczególności w odniesieniu do emisji programów, dla tych artystów, którzy są regularnie zatrudniani przez teatr w ramach umowy o pracę ograniczonej w czasie. Drugi to wynagrodzenie wtórne za określone wykorzystanie, np. prywatne nagrywanie audycji lub nadawanie opublikowanych DVD lub podobnych: roszczenia te są zarządzane przez organizacje zbiorowego zarządzania, w przypadku artystów wykonawców jest to GVL (Gesellschaft zur Verwertung von Leistungsschutzrechten – Organizacja Zarządzania Prawami do Wyników Pracy Twórczej).

II. FRANCJA

Aktorzy polscy lub francuscy pracują we Francji na tych samych warunkach. W filmie większość opłat za eksploatację jest płatna z góry, wliczona w opłatę początkową. Jeśli film się załamie, niewielki procent sieci producenta jest podzielony między aktorów. Kwoty te są zazwyczaj wypłacane przez Adami (Organisme de gestion collective des droits des artistes-interprètes – Organizacja zbiorowego zarządzania prawami dla wykonawców). Niektórzy wykonawcy mają również indywidualne umowy z dodatkowymi kwotami, ale nie jest to objęte obowiązującą umową. Wykonawcy mają również prawo do prywatnego wynagrodzenia za kopiowanie, obsługiwanego przez Adami. Telewizja jest bardziej skomplikowana, ponieważ niektóre powtórki są wliczone w opłatę początkową, podczas gdy inne są dodatkowo płatne. Te zawarte w opłacie początkowej są oczywiście opłacane bezpośrednio przez producenta, podczas gdy inne są w niektórych przypadkach opłacane przez producenta, w innych przez nadawcę, a czasami przez jednego i drugiego. Polscy aktorzy nie powinni mieć problemu z uzyskaniem należnych im kwot, jeśli będą na bieżąco informować producenta, a także, być może, Adami.

III. WIELKA BRYTANIA

W przypadku kiedy polski aktor pracuje w Wielkiej Brytani na podstawie umowy zatwierdzonej przez Equity, otrzymuje wtedy wszystkie korzyści wynikające z umowy takie jakie przysługują brytyjskiemu aktorowi – w tym opłaty licencyjne.

Jeżeli polski aktor pracuje w Wielkiej Brytanii na podstawie umowy nieudziałowej, która obejmuje niski nakład nagrań, to ewentualne tantiemy zależą od warunków umowy. W sytuacji kiedy kontrakty nieudziałowe mają tendencję do wykupu i aktorzy nie otrzymają jednoznacznej odpowiedzi, wtedy opłaty licencyjne nie będą należne.

W przypadku występów na żywo tantiemy zazwyczaj przyznawane w zależności od umów na albumy. W przypadku umowy Equity, jeżeli obejmuje ona tantiem, wtedy jest ona należna polskiemu aktorowi. W przypadku innych umów nie.

IV. WĘGRY

Aby skorzystać w pełni z tantiemów na Węgrzech trzeba być członkiem EJI – organizacji odpowiedzialnej za prawa autorskie aktorów na Węgrzech. EJI jest odpowiedzialna za: nadawanie i publikację występów utrwalonych w nagraniach dźwiękowych; kopiowanie do prywatnego użytku i retransmisja stałych wykonań; udostępnianie stałych wykonań; retransmisję spektakli w uzgodnieniu z organizacjami nadawczymi; dodatkowe wynagrodzenie za nagrania objęte przedłużonym okresem ochrony.

Polscy aktorzy mogą otrzymać tantiem na Węgrzech w dwa sposoby:

1) Rejestracja w EJI – aby otrzymać należne wynagrodzenie, należy podać dane osobowe oraz informacje o dorobku poprzez wypełnienie formularza dostępnego na stronie: https://www.eji.hu/adatlapok/szemelyi_adatlap.html?theme=4. Wypełniony i podpisany formularz należy wydrukować i wysłać pocztą do EJI w celu rejestracji. W ramach formularza istnieje możliwość określenie praw i krajów w których chce się być reprezentowanym przez EJI.

2) Umowy dwustronne z organizacjami siostrzanymi – EJI ma podpisanych kilka umów ze stowarzyszeniami siostrzanymi działającymi za granicą (w tym STOART). W przypadku przynależności do organizacji zbiorowego zarządzania w innym kraju należy sprawdzić czy organizacja ta jest objęta umową z EJI.

Analogicznie jak na Węgrzech kwestia tantiemów jest rozwiązywana w BELGII.

V. SZWAJCARIA

Aby być uprawnionym do otrzymywania tantiem, aktor musi upoważnić Swissperform (Schweizerische Gesellschaft für die Leistungsschutzrechte in der Schweiz und in Liechtenstein – Szwajcarska Organizacja Praw Artystów Wykonawców w Szwajcarii i Liechtensteinie) do administrowania prawami na terytorium Szwajcarii (możliwe tylko, jeśli żadna inna organizacja zbiorowego zarządzania nie została już upoważniona do administrowania prawami w Szwajcarii).

VI. ESTONIA

W Estonii istnieje Estoński Związek Aktorów, który należy do związku zawodowego o nazwie Estonian Theatre Union. Uregulował on minimalną płacę za zatrudnienie aktora w teatrze, filmie lub telewizji. W Estonii działa także Estońskie Stowarzyszenie Autorów, które monitoruje krajobraz kulturowy, zbiera i spłaca tantiemy dla członków. W Estonii obowiązuje prawo dla kreatywnych ludzi pod nazwą „Prawo dla kreatywnych ludzi i związków twórczych”. Ministerstwo Kultury finansuje każdego członka związku twórczego z 21,5% rządowej płacy minimalnej jako jednorazową płatność za jeden rok. Tancerze i aktorzy którzy chcą dołączyć do związków, muszą zapłacić 1,5% swojego miesięcznego dochodu jako członkowie związku i mogą ubiegać się o stypendia. Wszystkie kreatywne związki należą do związku zawodowego zwanego Estonian Theatre Union, który walczy o pracowników kultury, wynagrodzenia, warunki pracy itp. (każdy członek płaci 0,5% swojej pensji na twórcze członkostwo w związkach, a 1% na związek zawodowy łącznie 1,5% miesięcznego wynagrodzenia).

VII. NORWEGIA

Obcokrajowcy występujący w filmach norweskich mogą i powinni otrzymywać tantiemy, ale tylko ówczas, gdy jest to uwzględnione w indywidualnej rozmowie z producentem.
W przypadku teatrów w Norwegii tantiemy nie obowiązują.

VIII. DANIA

Istnieją umowy dwustronne z Filmexem (stowarzyszeniem praw autorskich zajmującym się zarządzaniem prawami wykonawców, które zostało ustanowione przez Stowarzyszenie Duńskich Aktorów) i organizacją zbiorowego zarządzania, co oznacza, że jeśli duńska telewizja pokaże polski film, wówczas Filmex, zapłaci wynagrodzenie polskiej organizacji zbiorowego zarządzania.

IX. KANADA

Kanadyjska ustawa o prawach autorskich nie obejmuje prawa do godziwego wynagrodzenia za spektakle audiowizualne w Kanadzie. Pieniądze uzyskiwane w związku z przedstawieniami audiowizualnymi, należą się wykonawcom na podstawie układów zbiorowych, które są negocjowane, za produkcje wyprodukowane w jurysdykcji ACTRA – Alliance of Canadian Cinema, Television and Radio Artists – Stowarzyszenie Kanadyjskich Artystów Kina, Telewizji i Radia (tj. w ramach umowy, nie na mocy prawa lub statutów). Ponieważ prawo to nie istnieje w chwili obecnej, nie jest to coś, co można obecnie wynegocjować w ramach umowy dwustronnej z ZZAP.

X. IZRAEL

W ostatnim czasie Związek Zawodowy Aktorów Izraelskich (SHAHAM) podpisał umowę z największą spółką nadawczą w Izraelu obejmującą dodatkowe wynagrodzenie dla aktorów w przypadku kiedy produkcja filmowa w której uczestniczyli została zakupiona przez zagranicznych nadawców.

W ramach porozumienia zostały określone dodatkowe stawki mieszczące się w zakresie od 2,5% do 10% (w zależności od danej produkcji) podstawowego wynagrodzenia aktorów, które są przydzielane proporcjonalnie do ich roli w produkcjach filmowych.

Powrót


Temperatura w miejscu pracy

Przepisy nie regulują minimalnej temperatury w otwartej przestrzeni, w której mogą pracować pracownicy. Natomiast jeśli pracodawca w porze zimowej nie realizuje właściwie obowiązków BHP względem pracowników zatrudnionych na otwartej przestrzeni, musi liczyć się z możliwością powstrzymania się od pracy przez zatrudnionych.

Jaka jest minimalna temperatura pracy na wolnym powietrzu zimą?
Jakie środki ochronne pracownik powinien posiadać przy takiej pracy?

Odpowiedź 

Przepisy nie regulują minimalnej temperatury w otwartej przestrzeni, w której mogą pracować pracownicy. Tym samym nie mogą oni powstrzymać się od pracy nawet podczas silnych mrozów, pod warunkiem zapewnienia przez pracodawcę właściwej odzieży ochronnej. Należy ponadto pamiętać o pomieszczeniu do ogrzania się, jak również wydawaniu posiłków oraz napojów. Jeśli pracodawca w porze zimowej nie realizuje właściwie obowiązków BHP względem pracowników zatrudnionych na otwartej przestrzeni, musi liczyć się z możliwością powstrzymania się od pracy przez zatrudnionych – w sytuacji bezpośredniego zagrożenia zdrowia lub życia.

Uzasadnienie

Zapewnienie właściwych warunków pracy jest obowiązkiem każdego pracodawcy, niezależnie od liczby zatrudnianych pracobiorców oraz formy organizacyjno-prawnej. Rolą pracodawcy jest zapewnienie pracownikom właściwej temperatury, która jest czynnikiem wpływającym w sposób istotny na przebieg procesu pracy.

W przypadku pracowników zatrudnionych w pomieszczeniach, regulowanie temperatury nie jest sprawą szczególnie skomplikowaną. Zgodnie z § 30 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26.09.1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy w pomieszczeniach pracy – dalej r.b.h.p., należy zapewnić temperaturę odpowiednią do rodzaju wykonywanej pracy – nie niższą niż 14°C – chyba że jest to niemożliwe ze względów technologicznych (np. praca w chłodniach).

W pomieszczaniach biurowych temperatura nie powinna być niższa niż 18°C. W przypadku pracowników zatrudnionych na otwartej przestrzeni nie ma granicznych wartości minimalnej temperatury w okresie zimowym, w jakiej pracownicy mogą świadczyć pracę – a poniżej której wykonywanie obowiązków nie jest możliwe. Wynika to z braku możliwości skutecznego i trwałego regulowania temperatury panującej na zewnątrz – na przestrzeni otwartej.

Pracownicy wykonujący zadania na otwartej przestrzeni narażeni są na liczne „kaprysy pogody”, zależne od pory roku. Szczególnym okresem jest tzw. pora zimowa, kiedy pracownicy pracujący na otwartej przestrzeni narażeni są na działanie nie tylko niskich temperatur, ale również śniegu oraz wiatru. Surowe środowisko pracy wiąże się z określonymi obowiązkami pracodawcy zmierzającymi do złagodzenia oddziaływania na pracownika w szczególności niskiej temperatury.

Przepis § 44 r.b.h.p. zobowiązuje pracodawcę do takiego zorganizowania stanowisk pracy znajdujących się poza pomieszczeniami, by pracownicy chronieni byli przed warunkami atmosferycznymi, w tym opadami i niską temperaturą. Realizując powyższy obowiązek, pracodawca powinien zapewnić pracownikom zatrudnionym na otwartej przestrzeni pomieszczenia do ogrzania się, które muszą znajdować się w pobliżu miejsc pracy, dawać schronienie przed opadami atmosferycznymi i niską temperaturą, a także być tak urządzone, by pozwolić na przygotowanie ciepłego posiłku. W takich pomieszczeniach powinna zostać zapewniona temperatura minimalna w wysokości 16°C. Ponadto pracodawca ma obowiązek zapewnić pracownikom zatrudnionym w warunkach szczególnie uciążliwych, nieodpłatnie, odpowiednie posiłki i napoje, jeżeli jest to niezbędne ze względów profilaktycznych.

Szczegóły w zakresie rodzajów posiłków, napojów, przypadki oraz warunki ich wydawania określone zostały uregulowane w rozporządzeniu Rady Ministrów z 28.05.1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów.

Pracownicy zatrudnieni w zimie na otwartej przestrzeni powinni być również wyposażeni w odpowiednią odzież – tzw. ciepłochłonną odzież ochronną przeznaczoną do prac na otwartej przestrzeni. Rodzaje środków ochrony indywidualnej wskazuje załącznik nr 2 do r.b.h.p. W przypadku prac na zewnątrz pomieszczeń, gdzie występuje narażenie na działanie niskich temperatur, w tym złych warunków atmosferycznych pracodawca powinien zapewnić odzież ochronną, nakrycia głowy oraz środki ochrony kończyn górnych i dolnych.

Odzież ochronna powinna być prawidłowo dobrana, uwzględniając wymiary ciała użytkownika.

(źródło: www.bhp.abc.com)

Powrót